Typografie is overal om je heen, van de krant op tafel tot de app op je telefoon. Toch staan de meeste mensen er nooit bij stil. Ze lezen de woorden, maar zien niet hoe de letters zelf al een gevoel overbrengen. Dat is precies wat het vak zo bijzonder maakt: goede lettertypes werken op de achtergrond, zonder dat je het doorhebt.
Wat lettertypes vertellen zonder woorden
Een lettertype heeft een uitstraling, net zoals kleur of vorm dat heeft. Een strak, smal lettertype voelt zakelijk aan. Een ronde, zachte letter voelt vriendelijk en toegankelijk. Dat is geen toeval. Ontwerpers kiezen lettertypes heel bewust op basis van het gevoel dat ze willen oproepen. Een ziekenhuis kiest iets heel anders dan een speelgoedmerk. Bij een ziekenhuis wil je rust en vertrouwen uitstralen. Een speelgoedmerk wil juist energie en plezier laten zien. De keuze van het lettertype doet al veel van dat werk, nog voordat iemand één woord heeft gelezen.
De twee grote families van lettertypes
Vrijwel alle lettertypes vallen in twee grote groepen uiteen. De eerste groep heet schreefletters, ook wel serif letters genoemd. Deze hebben kleine uitsteeksels aan de uiteinden van de letters. Denk aan de letters die je in een krant ziet. Ze geven tekst een klassiek en formeel gevoel. De tweede groep heet schreefloze letters, of sans-serif. Die hebben geen uitsteeksels en ogen strakker en moderner. Ze worden veel gebruikt op websites en in apps, omdat ze op schermen goed leesbaar zijn. Naast deze twee zijn er ook decoratieve en handgeschreven varianten, maar die gebruik je beter alleen voor titels of accenten. In lange teksten maken ze het lezen te moeilijk.
Leesbaarheid is de basis van alles
Hoe mooi een lettertype ook is, als mensen de tekst niet makkelijk kunnen lezen, werkt het niet. Leesbaarheid hangt af van meer dan alleen het lettertype zelf. De grootte van de letters speelt mee, net als de ruimte tussen de regels. Die ruimte heet regelafstand of interlinie. Als de regelafstand te klein is, lijkt de tekst op elkaar gedrukt en haken de ogen vast. Is de afstand te groot, dan verliest de lezer de draad. Ook de breedte van een tekstregel heeft invloed. Regels die te lang zijn, maken het moeilijk om na elke regel terug te springen naar het begin. Ontwerpers houden daarom allemaal van de zogenaamde gulden regel: een regel bevat bij voorkeur tussen de vijftig en zeventig tekens. Dat is het makkelijkst te lezen.
Hoe lettertypes samenwerken in een ontwerp
In de meeste ontwerpen gebruik je niet één, maar twee of drie verschillende lettertypes tegelijk. Eén voor de titels, één voor de lopende tekst en soms één voor accenten. De kunst is dat ze goed bij elkaar passen zonder dat het rommelig wordt. Een beproefde aanpak is een schreefloze letter combineren met een schreefvariант. Ze zijn anders genoeg om af te wisselen, maar toch verwant genoeg om samen rustig te ogen. Te veel verschillende lettertypes in één ontwerp leidt af. Drie is in de meeste gevallen het maximum. Variatie aanbrengen doe je liever met de dikte van de letter, dik of dun, en met de grootte. Zo blijft het geheel overzichtelijk en prettig voor het oog.
Veelgestelde vragen
Wat is het verschil tussen een lettertype en een font?
Een lettertype is de volledige stijl of familie, zoals Arial of Times New Roman. Een font is een specifieke variant binnen die familie, zoals Arial vet of Arial cursief. In dagelijks gebruik worden de woorden door elkaar gebruikt, maar technisch gezien zijn ze niet hetzelfde.
Hoeveel lettertypes mag je in één ontwerp gebruiken?
In de meeste ontwerpen is drie lettertypes het maximale aantal. Meer dan dat maakt een ontwerp snel onoverzichtelijk. Met één of twee lettertypes in verschillende diktes en groottes kom je in veel gevallen al ver.
Welke lettertypes zijn het best leesbaar op een scherm?
Schreefloze lettertypes zoals Arial, Roboto en Open Sans zijn op schermen over het algemeen goed leesbaar. Ze hebben geen kleine uitsteeksels die op lage resoluties kunnen vervagen. Voor lange teksten op papier zijn schreefletters juist prettig, omdat de uitsteeksels de ogen langs de regel leiden.
Maakt het uit welk lettertype je gebruikt voor sociale media?
Op sociale media zie je content vaak klein en snel voorbijscrollen. Een helder en eenvoudig lettertype valt dan beter op dan een sierlijk of ingewikkeld type. Dikgedrukte letters trekken de aandacht en zijn ook op kleine schermen snel te lezen.
Geef een reactie