Loondoorbetalingsverplichting: wat je moet weten over loon bij ziekte en geen werk

Bescherming voor werknemers bij uitval door ziekte

Als een werknemer niet kan werken door ziekte, geldt de wettelijke plicht voor werkgevers om het loon voor een bepaalde periode door te betalen. Dit geeft werknemers zekerheid en rust, omdat zij niet bang hoeven te zijn meteen hun inkomen te verliezen als ze ziek zijn. De periode waarin het loon wordt uitbetaald duurt meestal tot twee jaar. In het eerste jaar moet de werkgever ten minste 70 procent van het loon doorbetalen. In sommige cao’s zijn er afspraken die zorgen voor een hoger bedrag. Na twee jaar stopt deze verplichting meestal en kan er een andere uitkering volgen, zoals een WIA-uitkering.

Loon doorbetalen bij geen werk

Naast ziekte speelt de plicht tot loondoorbetaling als er tijdelijk geen werk beschikbaar is. Bijvoorbeeld wanneer er minder klanten zijn of als een fabriek een tijdje stil ligt. De werkgever blijft dan verplicht het loon te betalen, tenzij er in het contract duidelijk staat dat dit niet hoeft. In veel gevallen is het risico voor de werkgever. De wet beschermt zo werknemers tegen plotseling inkomstenverlies als werk wegvalt buiten hun schuld. Dit zorgt ervoor dat werknemers niet direct op zoek hoeven naar een andere baan als het tijdelijk tegenzit op het werk.

Uitzonderingen en regels bij kleine bedrijven

Niet in alle situaties is de plicht om te betalen precies hetzelfde. Kleinere bedrijven kunnen soms gebruik maken van speciale regelingen, zeker wanneer het echt niet mogelijk is om loon te blijven betalen. Ook bestaan er uitzonderingen, bijvoorbeeld als een werknemer opzettelijk niet werkt of de ziekte zelf veroorzaakt. Voor seizoenswerkers of tijdelijke werknemers kunnen weer andere regels gelden. Daarom is het verstandig om altijd het contract goed te bekijken en bij vragen advies in te winnen. De regels zijn niet altijd voor elke situatie gelijk, maar in de basis geldt dat werknemers beschermd worden tegen inkomensverlies.

Wat als de werkgever niet betaalt?

Het gebeurt soms dat een werkgever het loon niet betaalt terwijl de plicht er wel is. Werknemers kunnen dan het beste eerst in gesprek gaan met de werkgever. Soms is er sprake van een misverstand. Als het niet wordt opgelost, kan een werknemer hulp zoeken bij een vakbond of via juridische hulp. Aan het niet nakomen van de loonbetaling zijn strenge regels verbonden. Een rechter kan bepalen dat de werkgever alsnog moet betalen, vaak met extra kosten erbovenop. Dit systeem zorgt ervoor dat de rechten van werknemers beschermd blijven.

Vragen en antwoorden over de loondoorbetalingsverplichting

• Hoe lang moet een werkgever loon blijven betalen bij ziekte?

  De werkgever moet bij ziekte meestal tot twee jaar lang minimaal 70 procent van het loon betalen aan de werknemer. In sommige cao’s zijn daar betere afspraken over gemaakt, zodat het loon hoger kan zijn.

• Wat als er te weinig werk is?

  Bij te weinig werk zonder schuld van de werknemer moet de werkgever het loon gewoon blijven betalen, tenzij dit anders in het contract is vastgelegd. Zo lopen werknemers niet zomaar inkomen mis.

• Kan een werkgever deze plicht omzeilen?

  De loondoorbetalingsplicht kan niet zomaar worden omzeild. Alleen als het in het contract staat en voldoet aan de wet, kan hiervan worden afgeweken.

• Binnen welke termijn moet loon worden betaald?

  Werkgevers moeten het loon altijd op de afgesproken tijd blijven uitbetalen, ook als iemand ziek is of er ineens geen werk is. Vaak is dat maandelijks of per vier weken.

• Wat kan een werknemer doen als het loon niet wordt betaald?

  Als het loon niet wordt uitbetaald terwijl dat wel moet, kan de werknemer eerst contact opnemen met de werkgever. Als het probleem blijft, helpt een vakbond of rechtsbijstand vaak om het geld alsnog te krijgen.